OS MUIÑOS
	OUTRAS CONSTRUCCIÓNS
	COMO SE UTILIZABAN
	SUPERSTICIÓNS

Os ríos de Pazos de Borbén están inzados de pontellas, muiños, canles e levadas, construccións de pedra cun estatus entre a arquitectura e a inxeñería popular. Trátase dun interesantísimo patrimonio etnografico que lamentablemente pouco a pouco vaise perdendo ó tempo que se abandonan os usos agrarios tradicionais.

OS MUÍÑOS

Os muíños son construccións que se utilizaban para moer o gran e facer fariña. Dada a importancia que tivo antigamente o pan na alimentación, os muíños constituén un elemento moi presente nas nosas parroquias, pois a actividade do mundo rural xiraba en torno a eles. Os nosos muíños son todos de pedra e hidráulicos e localízanse en Pazos de Borbén uns 60.

A maioría son sinxelos e pequenos, aínda que podemos atopar algúns nos que se construía un cubo ou pozo de pedra de gandes dimensións ó que chegaba a auga mediante un acueducto. Un exemplo deste sistema é o Muíño de Xacinto, en Xunqueiras. Outro bonito exemplo de muiño en bo estado de conservación é o Muíño de Fonte Cova en Borbén.

OUTRAS CONSTRUCCIÓNS

En torno ós muíños sempre atopamos fermosos restos en pedra, vestixios dun rico patrimonio histórico vencellado á vida no rural: levadas para a auga, pasais e pontellas, fontes, e típicos camiños de carros enlousados, agora en desuso, con pedras asurcadas polas rodeiras dos carros.

COMO SE UTILIZABAN

Os veciños das aldeas repartían as horas de moer o gran por turnos. Na nosa zona estes períodos de tempo que lle pertencían a cada veciño eran coñecidos como fridas.

Cando tocaba moer polas noites, acendíase unha pequena fogueira e cantabanse multitude de cantigas para pasar a noite mais entretida. Arredor dos muíños establecíanse pois importantes relacións sociais, ofrecendo a nosa cultura múltiples manifestacións relacionadas con eles. Hoxe en día estanse recuperando algúns destes muíños para que os máis novos saiban como era un muíño en funcionamento.

CRENZAS E SUPERSTICIÓNS

Contan que se acontecía algo extrano no muíño, como que paraba de moer por momentos ou algo así, era porque a Santa Compaña rondaba por alí. O que facían era botarlle unhas brasas da fogueira na moega á vez que se rezaba un Noso Pai e o muíño seguía funcionando de contado.